PASSBOX PHÒNG SẠCH LÀ GÌ? CẤU TẠO, PHÂN LOẠI VÀ CÁCH CHỌN ĐÚNG

Đang dựng phòng sạch mới hoặc sắp audit, bạn cần hiểu passbox phòng sạch là gì để chọn đúng loại và đủ hồ sơ. Bài viết trả lời thẳng: cấu tạo, nguyên lý, cách chọn static hay dynamic, tiêu chuẩn cần đáp ứng và lịch bảo trì. Cinvico gia công passbox theo kích thước vách tại xưởng Hoài Đức, báo giá trong 24 giờ.

1. Passbox phòng sạch là gì?

Passbox phòng sạch là hộp trung chuyển vật tư lắp xuyên vách, giữa hai khu vực có cấp sạch khác nhau. Hai cửa của nó có khóa liên động, không bao giờ mở cùng lúc. Nhờ đó, vật tư đi qua còn khí bẩn thì không. Thiết bị này còn gọi là pass box, pass through box, hộp trung chuyển hoặc cửa chuyển hàng phòng sạch.

Về vai trò, passbox phòng sạch làm đồng thời ba việc. Thứ nhất, nó giảm số lần mở cửa chính và số lượt người ra vào. Thứ hai, nó giữ chênh áp giữa hai phòng ổn định. Thứ ba, với loại có quạt lọc, nó làm sạch bề mặt vật tư trước khi vào vùng sạch hơn.

1.1. Vì sao phòng sạch cần passbox thay vì mở cửa chuyển hàng?

Vì mỗi lần mở cửa chính là một lần chênh áp sụp và một người mang bụi vào. Con người thường được xem là nguồn phát tán hạt lớn nhất trong phòng sạch. Hạn chế người đi lại chính là cách rẻ nhất để giữ cấp sạch.

Hình dung một line lắp ráp điện tử cần tiếp linh kiện 20 lần mỗi ca. Nếu công nhân mang khay qua cửa chính, cửa mở 20 lần và mỗi lần đều kéo khí từ hành lang vào. Một passbox phòng sạch cỡ 500 mm đặt cạnh line giải quyết việc này mà không ai phải bước qua vách.

1.2. Passbox, airlock và air shower khác nhau thế nào?

Ba thiết bị này đều là "cửa chuyển tiếp", nhưng phục vụ đối tượng khác nhau. Passbox dành cho vật tư nhỏ, airlock cho người hoặc xe hàng, air shower thổi bụi trên người trước khi vào phòng.

Trong thực tế, một phòng sạch thường cần cả ba. Trong đó, passbox phòng sạch rẻ nhất nhưng được dùng nhiều lần nhất mỗi ca.

=> Sản phẩm: PASSBOX - THIẾT BỊ PHÒNG SẠCH

2. Cấu tạo passbox phòng sạch gồm những bộ phận nào?

Một passbox phòng sạch gồm thân vỏ kim loại, hai cửa có kính, gioăng kín và khóa liên động. Loại dynamic có thêm quạt, lọc thô, lọc HEPA và đồng hồ chênh áp. Bảng dưới tóm tắt từng bộ phận.

2.1. Thân vỏ và vật liệu

Thân vỏ quyết định độ bền và khả năng vệ sinh của passbox phòng sạch. Inox 304 là lựa chọn phổ biến cho điện tử, thực phẩm, dược. Inox 316 dùng khi phải lau bằng hóa chất khử trùng mạnh hoặc môi trường có clo.

Thép sơn tĩnh điện rẻ hơn, hợp với phòng sạch điện tử cấp thấp. Tuy nhiên, lòng trong vẫn nên là inox để chịu cồn lau hằng ngày. Góc trong nên bo tròn và mối hàn kín, không để khe tích bụi. Nếu bạn phân vân mác thép, xem thêm bài inox có mấy loại để chọn đúng.

2.2. Cửa, gioăng và khóa liên động

Khóa liên động là "trái tim" của passbox phòng sạch. Khóa cơ dùng cơ cấu cam hoặc chốt, không cần điện, bền và rẻ. Khóa điện từ dùng nam châm điện, có đèn báo trạng thái và dễ nối tín hiệu với hệ thống giám sát.

Gioăng cửa passbox phòng sạch cần đàn hồi tốt và thay được khi lão hóa. Kính quan sát giúp người nhận biết có vật tư bên trong trước khi mở.

2.3. Quạt, lọc HEPA, đồng hồ chênh áp và đèn UV

Ở dynamic passbox, quạt hút khí, đẩy qua lọc thô rồi qua lọc HEPA, thổi xuống khoang. Theo EN 1822-1:2019, lọc H13 giữ tối thiểu 99,95% hạt ở kích thước khó lọc nhất. Lọc H14 giữ tối thiểu 99,995%. Đồng hồ chênh áp cho biết lọc đang nghẽn đến đâu.

Đèn UV-C chỉ diệt khuẩn trên bề mặt được chiếu sáng trực tiếp. Mặt khuất bên dưới vật tư gần như không được xử lý. Vì vậy, UV không thay được bước lau cồn trước khi đưa vật tư vào.

3. Nguyên lý hoạt động của passbox phòng sạch

Passbox phòng sạch hoạt động theo nguyên tắc: một cửa đang mở thì cửa đối diện bị khóa. Không khí hai phía vì thế không thông nhau trực tiếp. Với loại dynamic, khoang được thổi khí lọc sau khi đóng cửa. Hết thời gian cài đặt, cửa phía sạch mới được mở.

Trên datasheet dynamic passbox, tốc độ gió trong khoang thường thiết kế quanh 0,45 m/s. Thời gian thổi thường cài từ vài chục giây đến vài phút. Hai thông số này nên được ghi rõ trong báo giá để nghiệm thu. 

Quy trình chuyển vật tư chuẩn gồm 6 bước:

Điểm hay bị bỏ qua là bước 2. Passbox chỉ ngăn khí bẩn đi theo, nó không làm sạch được lớp bụi bám sẵn trên thùng carton.

4. Có những loại passbox phòng sạch nào?

Passbox phòng sạch chia thành hai loại chính: static (tĩnh) và dynamic (động). Mỗi loại lại có phiên bản khóa cơ hoặc khóa điện từ, có hoặc không có đèn UV. Chọn sai loại thường phải tháo ra làm lại, tốn hơn nhiều so với chọn đúng từ đầu.

4.1. Static passbox

Static passbox chỉ có hai cửa và khóa liên động, không có quạt lọc. Nó dùng giữa hai phòng có cấp sạch tương đương hoặc chênh nhau ít. Ưu điểm là rẻ, không tốn điện nhiều, gần như không phải bảo trì lọc.

4.2. Dynamic passbox

Dynamic passbox có thêm quạt và lọc HEPA, tạo dòng khí sạch trong khoang. Nó dùng khi chuyển vật tư từ vùng bẩn hơn hẳn sang vùng sạch hơn. Bù lại, bạn phải thay lọc định kỳ và theo dõi chênh áp.

4.3. Khóa cơ hay khóa điện từ?

Khóa cơ hợp với static passbox cỡ nhỏ, nơi không cần giám sát từ xa. Khóa điện từ hợp khi cần hẹn giờ UV, thời gian trễ giữa hai lần mở hoặc kết nối hệ thống BMS. Với dynamic passbox, khóa điện từ gần như là mặc định.

4.4. Các biến thể đặc biệt

Ngoài hai loại chính còn có passbox thổi khí kiểu air shower cho vật tư bám bụi nhiều. Passbox đặt sàn dùng cho thùng hàng lớn, có thể kèm con lăn. Ngành dược vô trùng còn dùng passbox khử nhiễm bằng hơi hydrogen peroxide.

Với dynamic passbox, cấu hình quạt, lọc HEPA và khóa điện từ được chốt theo yêu cầu từng dự án. Cinvico xác nhận cấu hình linh kiện cụ thể ngay trong báo giá.

=> Sản phẩm: PASSBOX - THIẾT BỊ PHÒNG SẠCH

5. Passbox phòng sạch cần đáp ứng tiêu chuẩn nào?

Không có tiêu chuẩn riêng chỉ dành cho passbox; yêu cầu nằm trong các tiêu chuẩn phòng sạch và GMP mà nhà máy đang áp dụng. Người mua cần biết ba văn bản chính để đặt đúng cấu hình và chuẩn bị hồ sơ.

Theo ISO 14644-1:2015, giới hạn hạt từ 0,5 µm ở ISO 7 là 352.000 hạt/m³. Ở ISO 8, con số này là 3.520.000 hạt/m³, gấp đúng 10 lần. Con số đó giúp bạn hình dung vì sao cần passbox giữa hai vùng liền kề.

Annex 1 cũng nêu giá trị hướng dẫn chênh áp 10-15 Pa giữa hai phòng liền kề khác cấp. Passbox phòng sạch lắp hở mép hoặc cửa không kín sẽ làm tụt đúng chênh áp này. Khi đó, lỗi được ghi cho cả phòng, không riêng thiết bị.

Với nhà máy dược tại Việt Nam, Thông tư 35/2018/TT-BYT (sửa đổi bởi Thông tư 12/2022/TT-BYT) cho phép áp dụng WHO-GMP, PIC/S-GMP hoặc EU-GMP. Khi tài liệu GMP được cập nhật, thông tư cho cơ sở 12 tháng để triển khai các thay đổi về nhà xưởng, thiết bị. Nghĩa là passbox cũ không còn phù hợp chuẩn mới phải được thay trong khung thời gian này.

Nếu nhà máy làm dược, bạn nên đọc bản gốc EU GMP Annex 1 phần mặt bằng và chuyển vật tư.

6. Passbox phòng sạch được dùng trong những ngành nào?

Passbox phòng sạch có mặt ở mọi nơi cần kiểm soát bụi hoặc vi sinh: điện tử, dược, thực phẩm, y tế và phòng thí nghiệm. Mỗi ngành cần cấu hình khác nhau.

Với nhà máy điện tử, passbox phòng sạch thường đi cùng hệ vách, bàn và kệ. Khu vực lắp linh kiện nhạy tĩnh điện nên dùng thêm bàn thao tác chống tĩnh điện cạnh passbox. Bạn có thể xem yêu cầu tổng thể tại bài phòng sạch điện tử.

7. Cách chọn passbox phòng sạch đúng nhu cầu

Chọn passbox phòng sạch theo năm câu hỏi: chênh cấp sạch bao nhiêu, vật tư lớn nhất cỡ nào, môi trường lau rửa ra sao, vách dày bao nhiêu, và audit cần hồ sơ gì. Trả lời đủ năm câu là bạn có bản yêu cầu kỹ thuật để xin báo giá. Nếu đang mở xưởng mới, hãy đưa passbox phòng sạch vào checklist setup thiết bị cho xưởng mới ngay từ đầu.

7.1. Chọn static hay dynamic theo chênh cấp sạch

7.2. Chọn kích thước lòng trong theo vật tư

Nguyên tắc tham khảo: lòng trong bằng kích thước vật tư lớn nhất cộng thêm khoảng 100 mm mỗi chiều. Khoảng hở này đủ cho tay đặt, lấy và cho dòng khí lưu thông ở loại dynamic.

Ví dụ: khay linh kiện lớn nhất 400 × 300 × 150 mm thì chọn lòng trong tối thiểu 500 × 400 × 250 mm. Thực tế, bạn sẽ chọn cỡ chuẩn gần nhất là 500 × 500 × 500 mm.

7.3. Chọn vật liệu theo môi trường

Lau bằng cồn IPA hằng ngày thì inox 304 là đủ. Dùng chất khử trùng gốc clo hoặc peroxide nồng độ cao thì chọn inox 316. Phòng điện tử khô, ngân sách hạn chế có thể dùng vỏ thép sơn tĩnh điện và lòng trong inox.

7.4. Chọn theo vách panel và vị trí lắp

Passbox lắp xuyên vách nên phải khớp độ dày vách, phổ biến 50, 75 hoặc 100 mm. Hãy đo vách thực tế trước khi đặt hàng, đừng chỉ đọc bản vẽ. Cấu tạo lõi và mép của tấm panel phòng sạch cũng ảnh hưởng cách bắt khung bao. Nếu phòng sạch chưa dựng, xem trước các loại tấm panel phòng sạch để chốt độ dày.

Vị trí lắp passbox phòng sạch nên cao khoảng ngang bụng người đứng để đặt, lấy thuận tay. Nên đặt gần điểm dùng vật tư, tránh bắt người đi vòng qua line. Khi làm thiết kế layout xưởng sản xuất, hãy đánh dấu luôn vị trí passbox.

7.5. Checklist hồ sơ khi mua cho nhà máy FDI

Nhà máy có audit khách hàng hoặc GMP thường hỏi các giấy tờ sau:

• Bản vẽ kỹ thuật có kích thước, vật liệu, cấu hình khóa.

• Chứng chỉ vật liệu inox của nhà cung cấp thép.

• Phiếu thử nghiệm lọc HEPA của hãng lọc, với loại dynamic.

• Biên bản kiểm tra khóa liên động và chu trình UV khi bàn giao.

• Hướng dẫn vận hành và lịch bảo trì để đưa vào SOP.

7.6. Mẫu yêu cầu kỹ thuật để gửi báo giá

Bộ phận mua hàng thường gửi cùng một yêu cầu cho 3-5 nhà cung cấp. Yêu cầu càng đủ trường, báo giá càng so sánh được. Bảng dưới là các trường nên có:

Gửi đủ bảng này, bạn sẽ không phải trao đổi qua lại nhiều vòng và có báo giá đúng ngay lần đầu.

8. Lắp đặt và bảo trì passbox phòng sạch thế nào?

Passbox phòng sạch lắp đúng thì kín khí. Bảo trì đúng lịch thì lọc và khóa luôn hoạt động. Hai việc này quyết định thiết bị có qua được audit hay không.

8.1. Lắp đặt vào vách panel

• Đo kích thước ngoài passbox và độ dày vách thực tế.

• Đánh dấu và khoét lỗ, chừa khe hở vài mm để bơm keo.

• Đặt passbox, căn thăng bằng, hướng cửa thuận thao tác.

• Cố định khung bao, bơm keo silicone kín toàn bộ mép.

• Chạy thử khóa liên động, UV, quạt trước khi bàn giao.

8.2. Lịch bảo trì

8.3. Nghiệm thu passbox khi nhận hàng

Nghiệm thu là bước nhiều nhà máy làm qua loa, rồi phát hiện lỗi đúng lúc audit. Nên kiểm các hạng mục sau và ghi biên bản:

Giá trị chênh áp ban đầu rất quan trọng. Không có mốc này, bạn không biết khi nào lọc cần thay.

8.4. Quy trình vệ sinh passbox phòng sạch

Vệ sinh lòng passbox theo chiều từ sạch đến bẩn, từ trên xuống dưới. Quy trình gọn gồm 4 bước:

• Tắt UV và quạt, mở cửa phía cần vệ sinh.

• Lau trần, vách, sàn khoang bằng khăn không xơ thấm cồn IPA 70%.

• Lau gioăng, tay nắm và kính hai phía, không xịt dung dịch trực tiếp vào đồng hồ, công tắc.

• Đóng cửa, bật UV một chu trình nếu có, rồi ghi sổ vệ sinh.

Khi passbox nối hai phòng khác cấp, vệ sinh theo quy định của phòng cấp cao hơn.

9. 5 sai lầm thường gặp khi đầu tư passbox phòng sạch

Mỗi sai lầm dưới đây có thể buộc nhà máy tháo passbox ra làm lại. Với dự án đang chạy tiến độ, việc đó đồng nghĩa dừng khu vực, cải tạo vách và chờ nghiệm thu lại.

• Dùng static passbox giữa vùng không phân cấp và phòng sạch. Không có lọc thì không bảo vệ được phía sạch.

• Chọn lòng trong vừa khít vật tư. Tay không thao tác được và dòng khí bị chặn.

• Tin đèn UV thay cho lau cồn. UV không chiếu tới mặt khuất.

• Không đo độ dày vách thực tế. Passbox về không khớp, phải chế lại khung bao.

• Mua không kèm hồ sơ. Đến lúc audit thì thiếu bản vẽ và chứng chỉ vật liệu.

10. Chi phí passbox phòng sạch phụ thuộc yếu tố gì?

Giá passbox phòng sạch phụ thuộc chủ yếu vào loại static hay dynamic, kích thước và vật liệu. Bảng dưới xếp các yếu tố theo mức ảnh hưởng.

Cinvico báo giá passbox phòng sạch theo cấu hình cụ thể: giá xuất xưởng, chưa gồm VAT 10% và phí vận chuyển. Gửi kích thước vật tư, cấp sạch hai phía và độ dày vách để nhận báo giá trong 24 giờ.

11. Vì sao nên đặt passbox phòng sạch tại Cinvico?

Cinvico sản xuất trực tiếp tại xưởng Hoài Đức, Hà Nội, không qua trung gian. Thân vỏ passbox phòng sạch được cắt laser kim loại tấm với dung sai ±0.1mm và chấn gấp ±0.3mm. Nhờ vậy, khung bao khớp vách và cửa kín đều.

Cinvico cũng làm các thiết bị đi kèm trong phòng sạch như bàn thao tác inox cho phòng sạch, kệ và xe đẩy. Bạn làm việc với một đầu mối thay vì ba nhà cung cấp. Với dự án dựng mới, Cinvico nhận cả hạng mục thi công phòng sạch để passbox, vách và thiết bị khớp nhau.

=> Sản phẩm: BÀN NGUỘI PHÒNG SẠCH

Bạn đang cần passbox cho phòng sạch mới hoặc cần thay passbox cũ trước audit?
Cinvico sản xuất trực tiếp tại xưởng Hoài Đức, Hà Nội:

• Báo giá trong 24 giờ, giá xuất xưởng không qua trung gian

• Sản xuất theo kích thước vách và vật tư thực tế

• Lắp đặt tận nơi toàn miền Bắc, khớp với vách panel hiện có

• Cung cấp bản vẽ kỹ thuật theo cấu hình đã chốt để đưa vào hồ sơ audit

=> Xem sản phẩm: PASSBOX - THIẾT BỊ PHÒNG SẠCH
Liên hệ / Zalo báo giá: 0981.244.688 (Mrs Nhung) | Email: [EMAIL CINVICO CẦN BỔ SUNG]
Chưa cần báo giá ngay? Gửi bản vẽ vách để kỹ sư tư vấn, hoặc hẹn tham quan xưởng tại 422 Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội.

Kết luận

Passbox phòng sạch là gì? Đó là hộp chuyển vật tư có khóa liên động, giữ cấp sạch mà không bắt người đi qua vách. Đây là thiết bị nhỏ nhưng lỗi của nó được ghi cho cả phòng khi audit. Chọn đúng là trả lời được năm câu hỏi: chênh cấp sạch, kích thước vật tư, vật liệu, độ dày vách và hồ sơ audit. Gửi các thông tin này cho Cinvico qua Zalo 0981.244.688 để nhận báo giá trong 24 giờ. 

Bài viết liên quan

• Panel phòng sạch là gì? Cấu tạo, phân loại vách panel

• Phòng sạch điện tử: tiêu chuẩn, yêu cầu và quy trình thi công

• Bàn thao tác inox gia công theo yêu cầu cho phòng sạch

Câu hỏi thường gặp

Passbox phòng sạch khác airlock thế nào?

Passbox dùng cho vật tư nhỏ, khoét trên vách. Airlock là một phòng đệm cho người hoặc xe hàng đi qua.

Passbox có bắt buộc phải có đèn UV không?

Không bắt buộc với mọi passbox phòng sạch. UV hữu ích với ngành thực phẩm, y tế, nhưng không thay được bước lau vật tư.

Bao lâu thay lọc HEPA của dynamic passbox?

Theo chênh áp và khuyến cáo hãng lọc, không theo lịch cố định. Lọc thô thường thay sớm hơn, khoảng 6-12 tháng.

Nên chọn inox 304 hay 316?

Inox 304 cho đa số trường hợp. Inox 316 khi dùng chất khử trùng mạnh hoặc môi trường có clo.

Passbox cần nghiệm thu những gì khi bàn giao?

Tối thiểu gồm khóa liên động, độ kín mép lắp và chu trình UV. Với dynamic passbox, thêm tốc độ gió và thử rò lọc HEPA theo ISO 14644-3:2019.

Static passbox có dùng giữa vùng sạch và vùng không sạch được không?

Không nên. Trường hợp này cần dynamic passbox có lọc HEPA để bảo vệ phía sạch.